Izraelska armia zatrzymała Polkę podczas nalotu na palestyńską wioskę!

Stało się to w nocy z poniedziałku na wtorek. Tymczasem ta sensacyjnie brzmiąca wiadomość nie przebiła się dotąd do naszych mainstreamowych mediów (chyba że o czymś nie wiem).

Cytuję za serwisem Viva Palestyna:

W nocy z poniedziałku na wtorek izraelska armia przeprowadziła atak na wioskę Bilin, na okupowanym Zachodnim Brzegu Jordanu (...). Podczas przeszukiwań aresztowana została aktywistka z Polski, redaktorka serwisu Viva Palestyna, wieloletnia działaczka Międzynarodowego Ruchu Solidarności (ISM). Została ona przewieziona do Tel Avivu i prawdopodobnie w ciągu kilku dni zostanie deportowana do Polski (obecnie prawdopodobnie przebywa w więzieniu w Ramle).

Ania poswięciała bardzo wiele w imię solidarności z narodem palestyńskim, chciała zamieszkać na Zachodnim Brzegu na stałe, aby móc wspierać Palestyńczyków w ich walce z codziennością okupacji. Z tego powodu, jeśli będzie musiała wrócić do Europy, nie będzie miała do czego. Osoba, która chciała przez reszte życia nieść pomoc innym, teraz sama potrzebuje naszej pomocy.

Cytowanej informacji towarzyszą różne ciekawe linki i stosowne namiary. Zatrzymana Polka nazywa się Anna Wajda.

Przeklejam jeszcze fragment mejla od człowieka, który monitoruje tę sprawę:

Pretekstem do zatrzymania [Ani] był brak aktualnej wizy, uprawniającej do przebywania na terytorium Izraela (Zachodni Brzeg Jordanu nie stanowi części Państwa Izrael). W palestyńskich źródłach, przedrukowanych przez międzynarodowe serwisy poinformowano, że Ania została aresztowana ponieważ chciała uchronić rodzinę lokalnego działacza przed atakiem ze strony wojska. Teraz Ania przebywa w Izraelskim więzieniu w Ramle. Mamy informacje, że jest poddawana szantażowi i przemocy słownej.

Nie będę wdawał się tu w jakąkolwiek ocenę działalności organizacji propalestyńskich, ani działań izraelskiej armii. Ciekaw jednak jestem jak tę niezwykłą historię opiszą nasze media. I jaka będzie (o ile będzie) reakcja polskich władz.

Dodatkowe informacje o akcji izraelskich żołnierzy znalazłem na stronie IMEMC News.

Katyń nominowany do Oskara

Tak jak wczoraj media elektroniczne były pełne informacji o oskarowej nominacji Andrzeja Wajdy, tak dzisiaj reżyser spogląda na nas z okładek niemal wszystkich gazet.

Nie ma wątpliwości, że to film kontrowersyjny. Wielu mówi o nim w superlatywach, inni miażdżąco krytykują. Przypomnę może co pisałem o samym filmie we wrześniu:

Ciężki, przytłaczający film oglądany ze świadomością, że wszystko, co najgorsze, jeszcze przed nami. Ostatnie sceny egzekucji trudno mi opisać. To trzeba zobaczyć. Choć na mnie największe wrażenie zrobiły nie sceny zabijania polskich oficerów, a widok spychacza zasypującego dół z ich ciałami.

Cały wpis możecie przeczytać tutaj. 24 lutego siądę przed telewizorem i będę trzymał kciuki za Andrzeja Wajdę. A Wy co sądzicie. Czy Wajda ma szansę na Oskara ?

Z cyklu "Byki Fernando": na komunistach się nie znają

Miło było czytać w najnowszym Wprost, jak Sławomir Cenckiewicz i Piotr Gontarczyk (obaj z IPN) demitologizują kolejnego lewicowego świętego, byłego prezydenta Chile, Salvadora Allende (zabity w trakcie puczu wojskowego obalającego jego rząd), dodajmy, wielbionego przez media PRL. Zresztą nie tylko przez PRL... sam w jednym ze swoich młodzieńczych wierszy porównałem go do Imre Nagya, który z kolei na pewno idolem peerelowskich mediów nie był.
Smakowite było, jak przypomniano, że wielbicielami dwuznacznego Allende byli ramię w ramię: Kapuściński, Osmańczyk, a razem z wdową po Allende w Światowej Radzie Pokoju zasiadali Iwaszkiewicz, Cyrankiewicz i Wajda.
Do tej pory ok.
Ale młodzi historycy zapędzili się w krainę, kiedy „byli w planie”: pisząc o szefie ówczesnej komunistycznej partii Chile z Luisa Corvalana zrobili Cornovala! Poza tym przemilczeli też, że na polecenie zbawcy Pinocheta, zabity został za granicą niejaki Lettelier, minister spraw zagranicznych w rządzie Allende.
Jak KGB zabić krowę to źle, a jak Pinochet to ok ?
Bo jeśli Allende był agentem KGB, to chwała historykom, że o tym napisali. Ale jeśli żołnierze Pinocheta połamali ręce takiemu muzykowi jak Victor Jara (porównywanemu do Dylana i Wysockiego) bo aresztowany na stadionie w Santiago ich zdenerwował, to jak ?

Leszek Budrewicz

Cisza po premierze "Katynia"

Takiej ciszy, jak ta, która zapanowała po wrocławskiej premierze "Katynia" Andrzeja Wajdy jeszcze nigdy nie słyszałem. To film, którego nie ma sensu oceniać czy jest dobry, czy zły. Jest bardzo ważny.

Zobacz trailer "Katynia" (za YouTube):


Do filmu podchodziłem z niechęcią, ot kolejny obraz, który Andrzej Wajda zrobił, bo będzie się dobrze sprzedawał - myślałem. Wiadomo, że na film o Katyniu jak i na np. "Pana Tadeusza" każdy pójdzie. Cóż. Pozostaje przeprosić reżysera za niesprawiedliwą ocenę. Tak zbity jak po tym filmie czułem się jedynie po "Pasji" Mela Gibsona. Ciężki, przytłaczający film oglądany ze świadomością, że wszystko, co najgorsze, jeszcze przed nami. Ostatnie sceny egzekucji trudno mi opisać. To trzeba zobaczyć. Choć na mnie największe wrażenie zrobiły nie sceny zabijania polskich oficerów, a widok spychacza zasypującego dół z ich ciałami. Kiedy pojawiły się końcowe napisy zapanowała cisza. Przerażająca cisza. Ludzie zaczęli podnosić się z krzeseł dopiero gdy skończyły się napisy końcowe i zapalono światła.

Oczywiście nie zabrakło w czasie seansu zgrzytów. Starszej kobiecie nieustannie dzwoniła komórka z radosną melodyjką. Ktoś inny przyszedł z dzieckiem.

Myślę, że tak jak mówił mi znajomy - ten film nie będzie się cieszył zbytnią popularnością za granicą. Po pierwsze - temat dla nich niezbyt atrakcyjny, a - po drugie - film ma spory "ciężar". Ani chwili wytchnienia. W amerykańskich filmach, o ważnych dla Amerykanów wydarzeniach zawsze jednak pojawia się jakiś moment oddechu, ulgi, uśmiechu. Dla zaczerpnięcia oddechu. Tak jest np. w "Szeregowcu Ryanie" .

I na koniec jeszcze dygresja. To chyba ostatni film Wajdy. Widać po nim, że dużo go kosztował. Dla niego to bardzo osobista, rodzinna opowieść...

Ian Pelczar: Dziewięć powodów, dla których dziewiąta edycja Nowych Horyzontów będzie wydarzeniem.

W tym roku nie ma aż wielu premierowych tytułów, na które czekam z niecierpliwością. Przed rokiem było ich zdecydowanie więcej. Mimo to festiwal może być jeszcze bardziej udany. Nie tylko za sprawą niespodzianek, ale całych cykli, nowych konkursów, przeglądów i niezwykłych gości, którzy przyjadą do Wrocławia. Oto dziewięć punktów programu, które sprawią, że dziewiąta edycja festiwalu Era Nowe Horyzonty przejdzie do historii.

1.GUY MADDIN
Kanadyjski reżyser jest znany w Polsce właściwie tylko bywalcom festiwalu Era Nowe Horyzonty. Premiery kolejnych arcydzieł sprawiły, że zyskał miano twórcy kultowego. Rok temu wiadomość o retrospektywie Maddina na dziewiątym festiwalu była witana owacyjnie. Na konkursowy pokaz najnowszego dzieła „Moje Winnipeg” ustawiały się kolejki, podobnie jak rok wcześniej na „Piętno na umyśle”. Oba filmy są niezwykłą czarno-białą wyprawą w świat przeszłości, stylizowanym na kino nieme kolażem kinowym, projekcją sennych marzeń i osobistych wyznań. Maddin rzadko wyjeżdża z rodzinnej Kanady, ale we Wrocławiu będzie. Nie może opuścić wernisażu w galerii Design BWA, gdzie Jakub Szczęsny zrealizował marzenie szefowej galerii Katarzyny Roj, która szukała sposobu na nietypową prezentację jednego z ulubionych ‘maddinów’. „Tchórze przyklękają”, czyli „Cowards Bend the Knee” znajdą tu nie tylko niezwykłe miejsce (seanse poszczególnych części filmów w specjalnych, voyeurystycznych budkach), ale również efektowniejszy tytuł – „Na kolana, tchórze”. Wernisaż w sobotę, 25 lipca. Dzień wcześniej niezwykły pokaz „Piętna na umyśle” w Operze Wrocławskiej. Film zostanie wyświetlony bez ścieżki dźwiękowej, nie tylko z muzyką na żywo, ale również z tworzonymi na żywo efektami dźwiękowymi i narracją polskiej aktorki, która grała u kanadyjskiego reżysera – Gosi Dobrowolskiej.
Retrospektywa Guya Maddina to na festiwalu tylko jedna z części prezentacji kina kanadyjskiego.

2.AGNES VARDA
To wstyd, że jedna z weteranek francuskiej Nowej Fali jest w Polsce właściwie nie znana. Zaległości zostały nadrobione za pomocą retrospektywy prac artystki, które prezentowano przed trzema laty. Varda to nie tylko reżyserka, ale również autorka prac wizualnych. „Plaże Agnes”, jej najnowszy film to jedna z najciekawszych pozycji nowego cyklu Nowych Horyzontów – konkursu filmów o sztuce. Varda nakręciła autobiograficzny esej, który rozpoczyna słowami: „kiedy otworzy się człowieka, to we wnętrzu znajdziesz pejzaż. Kiedy otworzysz mnie, ujrzysz plażę”. 80 letnia Francuzka przyjedzie do Wrocławia. Spotka się z widzami po seansach. Będzie można porozmawiać, spytać nie tylko o „Plaże”, ale również o dawne, nowofalowe projekty, o lata kiedy była enfant-terrible francuskiego kina, hipisowski feminizm, małżeństwo z Jacquesem Demy (Parasolki z Cherbourga), filmowe eksperymenty, twórczość awangardową i powrót do klasycznych sposobów narracji. Varda to jedna z najbardziej fascynujących postaci europejskiego kina, która przyjedzie do Wrocławia.

3.TSAI MING-LIANG
Kwintesencja Nowych Horyzontów. Często niełatwy w odbiorze, w wielu miejscach szokujący. Unikający fabuły i opowieści na rzecz formy i estetycznych wstrząsów. Azjata, który produkuje swoje niezwykłe poszukiwania w Europie, a publiczność ostatniego Cannes wzruszył osobistym filmem „Twarz”. We Wrocławiu zaprezentowany zostanie dorobek jednego z najbardziej hołubionych – przez widzów i organizatorów – nowo-horyzontowych twórców. Po modzie na Tsai Ming-Lianga dotarły do konkursu całe naręcza filmów z Azji, które miały hipnotyzować minimalizmem. Zamiast tego usypiały widzów, a do szefostwa festiwalu zaczęły trafiać narzekania na „gutkowe snuje”. Okazało się, że nie każda wyciszona, wystylizowana wizja może być artystycznym sukcesem. Do niektórych pomysłów trzeba wyczucia i zmysłu Tsai Ming-Lianga.

4.JENNIFER REEVES
Obecność nowojorskiej artystki na mojej liście jest świadectwem jej pełnego obiektywizmu. Sam nie oczekuję specjalnie na jej przyjazd, bo nie jestem fanem. Nie można jednak pominąć tych wszystkich, którzy gustują w jej artystycznych działaniach. Do największych fanów należy szef festiwalu Roman Gutek, który poznał Amerykankę w Berlinie. Siadł obok niej na projekcji filmu, nie zdając sobie sprawy, że zajmuje miejsce koło autorki. Po filmie, który go zachwycił obserwował jak Reeves odbiera nagrodę, a potem zaprosił ją na festiwal. Jeszcze do Cieszyna. Wówczas Reeves nie przyjechała, ale jej film „The Time We Killed” zdobył drugą nagrodę w głosowaniu publiczności. Teraz zobaczymy pełną retrospektywę, a artystka, z całą ekipą didżejów będzie prezentować muzykę na żywo do swoich. Seanse, pierwotnie zaplanowane w nagle zamkniętym klubie XO, przeniesiono do Teatru Polskiego, na Scenę Kameralną przy Świdnickiej. Warto się tam wybrać, by zobaczyć niezwykłe seans na dwa projektory. Reeves nagrywa swoje filmy na taśmie szesnastomilimetrowej, a drugą rolkę maluje, później obrazy są na siebie nakładane. Powstaje poetycka, subiektywna improwizacja. O Maddinie wiemy, że będzie popularny. Kolejki przed jego filmami nie będą zaskoczeniem, jak przed seansami Hala Hartleya i Terrence’a Daviesa na poprzednich edycjach. Teraz odkryciem Nowych Horyzontów zostanie Jennifer Reeves – to w kolejkach na jej seanse publiczność spędzi najwięcej czasu.

5.PIOTR DUMAŁA
Przez lata żył w niszy, we Wrocławiu będzie królem i celebrytą. Jeden z tych wybitnych polskich artystów, którzy są bardziej cenieni w świecie niż we własnym kraju odsłoni przed widzami wiele tajemnic. Organizatorzy dotarli nie tylko do filmów, które znamy, powstających latami w piwnicy, animowanymi na płytach gipsowych. Wyświetlą również niemal nikomu w Polsce nieznane teledyski, realizowane na przykład dla MTV. Dumała, który wypracował własny, oryginalny styl i stał się klasykiem światowej animacji będzie na wrocławskim festiwalu kimś więcej niż ‘tylko’ bohaterem retrospektywy. Plakat dziewiątej edycji Nowych Horyzontów jest jego dziełem. W przejściu między Heliosem a Mleczarnią, wyświetlona zostanie (na wielkiej ścianie) niezwykła instalacja jego autorstwa, „Walka, Miłość i Praca”, inspirowana ‘Lullaby Dream’ rumuńskiego kompozytora Alexandra Balanescu. Punktem kulminacyjnym będzie jednak premiera „Lasu” – pełnometrażowej, fabularnej produkcji. Dumała debiutuje w fabule minimalistycznym, art-house’owym dziełem, ze zdjęciami Adama Sikory i główną rolą Mariusza Bonaszewskiego. Film wyświetlony zostanie w konkursie filmów polskich, a jego premiera będzie najważniejszym wydarzeniem cyklu, mimo że wśród startujących nie brakuje takich hitów jak „Wojna polsko-ruska”, „Afonia i pszczoły”, „33 sceny z życia”, „Rysa” i nagrodzonych w Koszalinie „Galerianek”.

6.KRZYSZTOF ZANUSSI
Retrospektywa świętującego 70 rocznicę urodzin reżysera miała przynieść odpowiedź na pytanie: czy Zanussi może być jeszcze modny? Jego najnowsze produkcje zbierają cięgi od krytyków, nie stają się punktem wyjścia do ważnych dyskusji, jak filmy z czasów „Barw ochronnych”. Sam Zanussi ochrony żadnej nie ma. Poczytni recenzenci nie żałują reżyserowi docinków w stylu „Zanudzi”. Przed laty mówiło się, że polskim kinem rządzi trasa „W-Z” – Wajda-Zanussi, o wpływach Zanussiego miały świadczyć debiuty, nad którymi sprawował opiekę artystyczną i fakt, że im lepsze były pierwsze filmy takich debiutantów, tym gorsze były ich dalsze losy. Najnowszym potwierdzeniem tej prawidłowości ma być twórczość Magdaleny Piekorz („Pręgi”-„Senność”). Na festiwalu miała być szansa, by w spokoju przyjrzeć się Zanussiemu i bez uprzedzeń przypomnieć sobie jego największe filmy, wreszcie posłuchać jak z reżyserem i filmami takimi jak „Iluminacja” dyskutuje młode pokolenie widzów. Lipiec dopisał retrospektywie jeszcze jednego, bardzo ważnego bohatera. Niestety już nieobecnego. Dzień przed rozpoczęciem festiwalu na Powązkach zostanie pochowany Zbigniew Zapasiewicz. Wybitny aktor był twarzą najlepszych filmów Zanussiego. We Wrocławiu nie zabraknie pamięci i rozmów o nim, a retrospektywa dzieł jego kinowego mistrza będzie okazją do złożenia hołdu genialnemu aktorowi.

7.POLSKIE PREMIERY FESTIWALOWYCH HITÓW
„Białej wstążki” Michaela Haneke, „Przerwanych objęć” Pedro Almodovara i „Serafiny” Martina Provosta. Każda z premier będzie wielkim wydarzeniem. „Wstążka” to zdobywca tegorocznej Złotej Palmy, film za który geniusz-Haneke odebrał też gratulacje od najważniejszych europejskich krytyków, czarno-białe studium autorytarnego wychowania zmienia się pod wpływem interpretacji i skojarzeń widzów w rozmyślanie nad narodzinami totalitaryzmu i nazizmu. „Przerwane objęcia” to dojrzała gra Almodovara z kinem noir i własną stylistyką. Penelope Cruz na dobre stała się już muzą hiszpańskiego reżysera. Niestety ani aktorka ani reżyser nie przyjadą do Wrocławia. Będzie za to Wim Wenders, który pokaże swoje „Spotkanie w Palermo”, film mocno krytykowany po zeszłorocznym festiwalu w Cannes. Być może Wenders odpowie we Wrocławiu na pytanie – czy dojdzie do skutku projekt tanecznego filmu w 3-D, który planował z Piną Bausch, zmarłą w czerwcu szefową Tanztheater z Wuppertalu. Spektakl wybitnej choreograf był jednym z ważniejszych wydarzeń Roku Grotowskiego, przed jego ostatnim wystawieniem do Wrocławia dotarła wiadomość o śmierci Piny Bausch…
Na zakończenie festiwalu Era Nowe Horyzonty zobaczymy nagrodzoną siedmioma Cezarami „Serafinę”. Film Martina Provosta spodoba się każdemu, kto chciałby w życiu zrobić coś kreatywnego, poświęcić się twórczości. Będzie znakomitym natchnieniem na okres po festiwalu. O ile Nowe Horyzonty zaczną się przygnębiającą prawdą „Białej wstążki”, to skończą się uskrzydlającym zastrzykiem energii „Serafiny”.

8.MIKE FIGGIS
Najbardziej znany reżyser wśród gości tegorocznego festiwalu. Twórca „Zostawić Las Vegas”, „Hotelu” i „Burzliwego poniedziałku” weźmie udział w najnowszej propozycji Nowych Horyzontów – Nowych Horyzontach Języka Filmowego. To seria seansów i wykładów, które co roku będą poświęcone innej dziedzinie współczesnego filmu. Na początek wybrano montaż – zobaczymy nie tylko klasykę spod znaku Eisensteina i nowoczesne kino akcji – „Ultimatum Bourne’a”. Będzie również „Timecode” , czteroekranowy eksperyment Figgisa z muzyką i dźwiękiem, miksowanym na żywo. W filmie grają między innymi Salma Hayek, Kyle MacLachlan i Holly Hunter. „Timecode” pokazuje cztery wersje tych samych wydarzeń widzianych oczami różnych bohaterów- wyświetlane są w tym samym czasie na podzielonym na cztery części ekranie. Po filmie Mike Figgis porozmawia z widzami.

9.PETER GREENAWAY
Innym z wykładowców na tegorocznym festiwalu będzie Peter Greenaway. Najpierw pokaże w konkursie filmów o sztuce swój dokument „Rembrandt: oskarżam”, nawiązujący do „Nocnej straży" , a później wygłosi wykład o związkach kina z malarstwem, w którym kontynuuje swe głośne tezy o śmierci kina i wizualnym analfabetyzmie współczesnych ludzi. Kiedy Greenaway kręcił we Wrocławiu „Nightwatching” przeprowadzałem razem z Kasią Roj wywiad z reżyserem. Greenaway, swoim zwyczajem, rozpoczął rozmowę od własnych pytań. Pytał między innymi o ciekawe wydarzenia filmowe we Wrocławiu. Opowiedzieliśmy oczywiście o świeżym jeszcze wówczas wrocławskim nabytku – Nowych Horyzontach. Brytyjczyk był bardzo zainteresowany, zadawał konkretne pytania – o filmy, liczbę nowości, widzów i wszelkie festiwalowe szczegóły. Teraz będzie mógł Nowym Horyzontom przyjrzeć się z bliska.

Zostawcie sobie MIEJSCE NA ODKRYCIE
Z pewnością znajdziecie w programie festiwalu obraz, który zapamiętacie na długo. To może być found-footage z konkursu filmów o sztuce, taki o strachu i Hitchcocku albo jeden z filmów mistrza z Węgier Miklosa Jancso. Nie można pominąć węgierskiej nowej fali i prezentacji nowego kina szwedzkiego. Będzie okazja by poznać ‘drugiego po Bergmanie’, czyli klasyczne filmy Jana Troella. Ostatni, telewizyjny film Bergmana „Sarabanda” zostanie pokazany na specjalnym seansie. Pozwólcie zaskoczyć się tej części festiwalowych propozycji, po których nie spodziewacie się niczego nadzwyczajnego. Magię kina możecie poznać także podczas seansów na wrocławskim Rynku, a festiwalowej atmosfery nie zabraknie każdego wieczoru w Arsenale, gdzie stanie koncertowa scena.

Ian Pelczar
dziennikarz Radia Wrocław